Süresiz Nafaka Kalkıyor Mu? AYM Kararı Sonrası Nafakada Yeni Dönem

 

Türkiye’de boşanma davalarının en çok tartışılan konularından biri olan yoksulluk nafakası yeniden ülke gündeminin ilk sıralarında yer aldı. Kamuoyunda “süresiz nafaka” olarak bilinen uygulamanın geleceği, Anayasa Mahkemesi’nin verdiği karar ve sonrasında yapılan açıklamalar nedeniyle yeniden tartışılmaya başlandı.

 

(Anayasa Mahkemesi 04.06.2026 tarihinde verdiği kararla, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Yoksulluk nafakası” başlıklı 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ibaresini iptal etmiştir.)

 

Özellikle sosyal medyada ve haber sitelerinde yer alan "Süresiz nafaka kalkıyor", "Artık ömür boyu nafaka olmayacak" veya "Nafakaya süre sınırı geliyor" şeklindeki haberler milyonlarca kişiyi doğrudan ilgilendiriyor. Peki gerçekten süresiz nafaka kaldırılıyor mu? Yeni düzenleme çıkarsa kimler etkilenecek? Mevcut nafaka alanların hakları sona erecek mi? Bir boşanma avukatı olarak kamuoyunda en çok sorulan soruları hukuki çerçevede değerlendirdim.

 

Süresiz Nafaka Nedir? 

 

Türk Medeni Kanunu’numuzun (TMK) 175. maddesine göre; boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan eş, diğer eşten mali gücü oranında nafaka talep edebilir. Kanun metninde yer alan “süresiz olarak” ibaresi nedeniyle, uygulamada yoksulluk nafakası belirli bir süreyle sınırlandırılmamaktaydı.

 

Bu nedenle;

 

2 yıllık evlilik,

 

5 yıllık evlilik,

 

10 yıllık evlilik,

 

sonrasında hükmedilen nafakalar çok uzun yıllar devam edebilmektedir. İşte tartışmanın merkezinde de tam olarak bu durum bulunmaktadır.

 

Tartışmanın Kaynağı ve Toplumsal Boyutu

Süresiz nafakayı savunanlar; evlilik nedeniyle ekonomik olarak dezavantajlı duruma düşen eşin korunması gerektiğini ifade etmektedir. Özellikle;

 

Çalışma hayatından uzak kalmış kişiler,

 

Çocukların bakımını üstlenen eşler,

 

İleri yaşta boşananlar,

 

Sağlık sorunu bulunan kişiler

 

bakımından nafakanın, sosyal devlet anlayışının bir gereği olduğu ileri sürülmektedir. Buna karşılık süresiz nafakaya eleştirel yaklaşanlar ise; çok kısa süren evlilikler nedeniyle yıllarca nafaka ödenmesinin hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabildiğini savunmaktadır.

 

Anayasa Mahkemesi (AYM) Ne Dedi?

 

Anayasa Mahkemesi’nin gerekçeli kararı sonrasında konu yeniden Meclis’in gündemine taşınmıştır. Yüksek mahkeme kararında özellikle şu hususlara dikkat çekmiştir:

 

Nafakanın süresine ilişkin somut kriter eksikliği,

 

Hâkimin takdir yetkisinin sınırları,

 

Tarafların ekonomik durumlarının yıllar içerisinde değişebilmesi.

 

Bu gibi hususların yasama organı (TBMM) tarafından hakkaniyete uygun olarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilmiş ve bu gelişme sonrasında yeni bir yasal düzenleme beklentisi doğmuştur.

 

Adalet Bakanlığı’nın Açıklaması Ne Anlama Geliyor?

 

Kamuoyuna yansıyan açıklamalarda; "Bir tarafı ömür boyu adil olmayan bir yükümlülük altında mağdur etmeyen, hakkaniyete uygun bir düzenleme" hazırlanacağı yönünde ifadeler kullanılmıştır. Bu açıklama özellikle nafaka ödeyen kişiler açısından büyük bir beklenti oluşturmuştur. Ancak unutulmamalıdır ki; henüz yürürlüğe girmiş yeni bir kanun bulunmamaktadır. Bugün itibarıyla mevcut nafaka sistemi yasal olarak aynen uygulanmaya devam etmektedir.

 

Gelecekte Süreli Nafaka Sistemi Nasıl Olabilir?

 

Kulislerde konuşulan ve yeni yasa taslağında yer alması muhtemel çeşitli modeller bulunmaktadır. Bunlar arasında öne çıkanlar şunlardır:

 

Evlilik Süresine Göre Nafaka: Kısa evliliklerde daha kısa süre, uzun evliliklerde ise daha uzun süre nafaka ödenmesini öngören kademeli bir sistem.

 

Yaşa Göre Nafaka: Boşanan tarafların yaşlarının ve yeniden evlenebilme ya da iş bulabilme ihtimallerinin dikkate alınması.

 

Çalışma Gücüne Göre Nafaka: Çalışabilecek durumda olan kişinin belirli bir süre içerisinde ekonomik bağımsızlığını kazanmasının hedeflenmesi.

 

Mevcut Ödenen Süresiz Nafakalar Ne Olacak?

 

Vatandaşların en çok merak ettiği konu, hâlihazırda mahkeme kararıyla ödenmekte olan eski nafakaların durumudur. Hukuk devletinde temel prensiplerden biri hukuki güvenlik ilkesidir ve AYM kararları ilkesel olarak geriye yürümez.

 

Ancak, yeni yasa TBMM'de kabul edilip yürürlüğe girdikten sonra, geçmişte süresiz nafaka yükümlülüğü altına girmiş olan kişilerin; nafakanın uyarlanması, süre sınırına çekilmesi veya tamamen kaldırılması talebiyle Aile Mahkemelerinde yeni davalar açabilmesinin önü açılacaktır. Yeni çıkacak kanundaki geçici maddeler bu geçiş sürecini netleştirecektir.

 

Nafaka Alanlar ve Ödeyenler İçin Kılavuz

 

Nafaka Alanların Bilmesi Gerekenler

 

Şu an için mevcut nafaka haklarınız yasal olarak aynen devam etmektedir. Dolayısıyla, "Kanun değişti, nafakam yarın hemen kesilecek" şeklindeki panik dalgası doğru değildir. Herhangi bir yasal değişiklik olması halinde bunun eski dosyalara nasıl uygulanacağı geçici maddelerle ayrıca belirlenecektir.

 

Nafaka Ödeyenlerin Bilmesi Gerekenler

 

Mevcut hukuk sistemimizde dahi nafaka sonsuza kadar devam etmek zorunda değildir. Kanunumuz bazı durumlarda nafakanın kaldırılmasına veya azaltılmasına zaten izin vermektedir. Örneğin:

 

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi,

 

Fiilen evliymiş gibi bir başkasıyla yaşaması,

 

Kişinin yoksulluğunun tamamen ortadan kalkması,

 

Tarafların mali durumlarının (gelir/gider dengesinin) önemli ölçüde değişmesi.

 

Bu durumlarda Nafakanın Kaldırılması veya Azaltılması Davası açılarak nafaka yükünden kurtulmak mümkündür. Birçok kişi haklarını bilmediği için yıllarca gereksiz ödeme yapabilmektedir.

 

Boşanma Davası Açacak Olanlar İçin Kritik Uyarı!

 

Yeni düzenleme beklentisi nedeniyle bazı kişilerin boşanma davasını ertelemeyi düşündüğünü görmekteyiz. Ancak hukuki hakların her dosyanın kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi gerekir. Sosyal medyada dolaşan eksik veya kulaktan dolma bilgilerle hareket etmek ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Her boşanma dosyası; kusur durumu, gelir seviyesi, çocukların velayeti, mal paylaşımı ve nafaka talepleri bakımından ayrı ayrı ve profesyonelce değerlendirilmelidir.

 

Sonuç: Süresiz Nafaka Kaldırıldı mı?

 

Hayır. Bugün itibarıyla süresiz nafaka tamamen kaldırılmış değildir. Türk Medeni Kanunu’nun mevcut hükümleri yürürlüktedir ve aile mahkemeleri yoksulluk nafakası konusunda mevcut mevzuatı uygulamaya devam etmektedir.

 

Ancak Anayasa Mahkemesi kararı ve sonrasında yapılan açıklamalar, nafaka hukukunda çok yakın zamanda köklü değişikliklerin yapılacağını net bir şekilde göstermektedir. İptal kararının yürürlüğe girdiği ancak henüz Meclis'ten yeni bir yasa düzenlemesinin geçmediği ara ihtimalde ise TMK m.175’e göre nafaka yine talep edilebilecek, fakat sürenin takdiri ve nasıl belirleneceği sorunu hâkimlerin değerlendirmesine kalacaktır.

 

Bu geçiş sürecinde hak kaybı yaşanmaması, yeni yasal süreçlerin doğru analiz edilmesi için uzman bir avukattan hukuki destek alınması büyük önem taşımaktadır.

 

Manisa Boşanma ve Aile Hukuku Avukatı Av. Musa SARIKAYA

 

Boşanma, velayet, mal paylaşımı, tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakası davalarına ilişkin süreçlerin takibi, değişen güncel mevzuat ve yüksek mahkeme kararları ışığında titizlikle yürütülmesi gereken alanlardır.

 

Manisa’da faaliyet gösteren Av. Musa SARIKAYA, aile hukuku ve nafaka uyuşmazlıklarından kaynaklanan davalar konusunda müvekkillerine profesyonel hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır. Detaylı bilgi, hukuki durum analizi ve randevu için iletişim kanallarımız üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

 

Telefon: 0505 502 43 44

 

Web Sitesi: musasarikaya.av.tr